یزدان سلحشور

ورزشکاران قدیم برای خودشان قصه‌های جالبی دارند یکی از آنها «چوگان‌باز» مورد اعتماد سلطان سنجر است به نام «طغرل‌بیگ»؛ در خیلی از تواریخ آمده که «طغرل‌بیگ» از اول مورد اعتماد سلطان سنجر بوده اما واقعیت امر این طور نیست. منور بن منور در «تاریخ سلاطین خوارزم» نوشته است: «او رهزن بود و از سلطان، فرمان این بود: بکشید و به من آورید سر این گریزپا را! و روزگار، پست و بلند دارد؛ در نبردی، سلطان به ورطه بلا دراوفتاد و سپاه متواری گشت و از اورنگ شاهی و فر عطا شده تنها اسبی ماند لنگان و تنی رنجور و صحرایی در پیش. پس سلطان و رهزن به هم رسیدند در آن حال که نه سلطانی این و نه رهزنی آن، مبرهن نبود. رهزن او را به غاری رساند چون بهشت که از آتش آفتاب در آن خبری نبود و آب گوارا، آنقدر بود که اگر به دجله افکنند، بغداد سیراب شود. سلطان را چون حال خوش بود با او عقد برادری بست به آمیختن خون خود و او و عهد بستند که چون روزگار بگردید و چشم بصیرت، از یکی از آن دو ببست «چوگان» داوری کند میان ایشان. سلطان بر اسب بنشست و برفت و قضا را، به ماهی نکشید که رهزن را دست بسته به پیش سنجر آوردند چون نیک‌نظر کرد برادر خونی خویش دید و رهزن هم سلطان را باز شناخت. سنجر گفت: فرمان این بود که تو را بکشند اکنون بگو آخرین خواسته چه باشد؟ رهزن گفت: خواهم با سلطان به چوگان شوم اگر فتح مرا بود ببخشای و اگر فتح سلطان را بود فرمان او راست! سنجر را عهد به یادبود پس به چوگان شدند و سلطان را از فتح، اثری نماند.» شما می‌توانید آخر قصه را که منور بن منور در کتاب نیاورده در ذهن مجسم کنید؛ و این تجسم، بخشی از روح هر قصه‌ای‌ست. گاهی وقت‌ها، بخشی از یک قصه، در ذهن ما می تواندبه پایان برسد یا ادامه ‌یابد. در مورد این قصه خاص، تنها می‌دانم که «چوگان‌باز» برای «چیزی» چوگان زد و سنجر برای «چیزی دیگر»؛ و البته،   همیشه   «جان»    از «فرمان»،

مهم تر است!

یکی بود یکی نبود، غیر از خدا هیچ کس نبود. بعد، چند سالی گذشت؛ طبق تقویم شمسی_ اجازه بدهید با انگشت‌هایم بشمارم: یک، دو، سه... _درست نهصد و نود و نه میلیون سال بعد، کسی پیدا شد که یک سبد قصه داشت. هر جا که می‌رسید داد می‌زد: «قصه دارم. قصه‌های قرمز و رسیده دارم. قصه بخرید. قصه‌های کهنه را هم خریدارم!» و هر کس چند تا قصه کهنه و نصف و نیمه داشت، می‌داد به قصه‌فروش و یک قصه نو می‌گرفت. آنهایی هم که قصه کهنه نداشتند، یا پول نقد می‌دادند یا جایش گندم و نان و هر چی که به دستشان می‌رسید. یک روز قصه‌فروش قصه ی ما رسید به شهری که مردمش قصه‌های نصف و نیمه، زیاد داشتند؛ یک قصه، وسط نداشت. یک قصه، اول نداشت. یک قصه،‌ آخر نداشت اما خودشان فکر نمی‌کردند که قصه‌هایشان مشکل دارد. فکر می‌کردند قصه‌هایشان خیلی مدرن و امروزی است. آنها به قصه‌فروش گفتند که قصه‌های ساده، روان، شنیدنی و پرمعنایش دو پول سیاه هم نمی‌ارزد چون این قصه‌ها «خطی» است!قصه‌فروش اولین باری بود که این موضوع را می‌شنید. ازشان پرسید: «شما این قصه‌های نخ دررفته‌تان را برای کی تعریف می‌کنید؟ بالاخره یکی باید به اینها گوش بدهد یا نه؟» و آنها مغرورانه سری تکان دادند که: «مخاطب کیلویی چند؟ به قول دریدا... به قول فوکو... به قول لوکاچ...» و قصه‌‌فروش از آن شهر رفت چون احساس کرد کار قصه توی آن شهر تمام است.سال‌ها بعد که گذارش به آنجا افتاد – موقعی که موهایش مثل برف‌های استپ‌های روسیه سفیدِ سفید بود – دید که دیگر هیچ کس از «قصه» حرف نمی‌زند و عوضش، همه دنبال معمایند و چیستان؛ و موقع حل این معماها تنقلات را از توی قیف‌هایی برمی‌دارند که کاغذهایشان مال یکسری از کتاب‌هاست.خب، قصه‌فروش دیگر کاری در آن شهر نداشت فقط برای مشتری‌های قدیمی‌اش «دریدا»، «فوکو» و «لوکاچ» متأسف شد و چند قیف کاغذی را توی سبدش گذاشت جای یادبود.